کارشناسان میگویند طبق گفته نظریه پردازان علوم اجتماعی، خانواده کوچکترین اما مهمترین نهاد اجتماعی است و در واقع سنگ بنای هر نظام اجتماعی محسوب میشود. در این میان ازدواج نیز به عنوان مبنای تشکیل خانواده از دیرباز به یکی از مراحل اساسی زندگی فرد در جامعه تبدیل شده که تاثیر مستقیمی بر سایر پدیدههای اجتماعی و جمعیتی و فرهنگی و اقتصادی دارد به گونهای که جمعیتشناسان ازدواج را به عنوان یکی از پدیدههای تأثیرگذار بر سه فرآیند مهم باروری، مرگ ومیر و مهاجرت، مورد مطالعه قرار میدهند. بنابراین هر گونه اختلال در نظام ازدواج موجب بهم ریختگی سایر ارکان جامعه نیز میشود.
سن، یکی از عوامل موثر در بحث ازدواج است. مسئلهای که در دههی اخیر به یکی از چالشهای اجتماعی- فرهنگی درجامعهی ایران تبدیل شده است. به دنبال مشکلات اقتصادی ناشی از تحریمها و رواج شیوه جدید زندگی که با گسترش شبکههای اجتماعی سرعت بالاتری به خود گرفته، سن ازدواج هم در ایران بالا رفته و اکنون در مقایسه با گذشته این واقعیت به خوبی مشخص میشود. منظور از تأخیر در سن ازدواج، وقوع ازدواج در سنی است که از نظر عرف جامعه، از سن قانونی و عرفی ازدواج در جامعه دیرتر رخ می دهد. سن ازدواج به دلیل تاثیر مستقیمی که با فرزندآوری و در نتیجه رشد جمعیت دارد، مورد توجه عالمان اجتماعی بوده و هر گونه تاخیر دراین شاخص موجب کاهش نرخ رشد جمعیت و بنابراین منجر به بیسامانی اجتماعی میشود.
ملاکی مشاور و زوج درمان میگوید جوانان مانند سایر هم سن و سالان خود در کشور به دنبال تشدید تحریمها و بروز مشکلات اقتصادی، افزایش بهای مسکن که در چند سال اخیر گلوی اقتصاد ایران را فشرده و مشکلات زیادی بر سر راه ازدواج جوانان قرار داده به حدی که آنها فکر میکنند توان شروع و اداره یک زندگی مشترک را ندارند، ادامه داد: فرزندانی که در طبقه مرفه بزرگ شدهاند آموزشهای لازم جهت ورود به جامعه و مقابله با مشکلات احتمالی را ندیده و در سایه ثروت والدین به افرادی با تاب آوری روانی پایین تبدیل شدهاند که تعهد کمتری نسبت به زندگی مشترک داشته و با بروز اولین نشانههای اختلاف، جدایی و طلاق را انتخاب میکنند و همین افراد با رفت و آمدهای پر زرق و برقی که در جامعه دارند به الگوی جوانانی تبدیل میشوند که در حسرت زندگی آنان هستند.
ملاکی به تاثیر شبکههای اجتماعی و به دنبال آن رشد فرهنگ تظاهر نیز به عنوان یکی دیگر از فاکتورهای مهم در تاخیر سن ازدواج اشاره میکند و میگوید: رشد شبکههای اجتماعی در چند سال اخیر الگوهای نامناسبی را در اختیار جوانان قرار داده است. الگوهایی که تمام تلاششان را جهت نمایش زندگی لاکچری خود میکنند تا بتوانند دنبال کنندههای زیادی جذب کرده و آنها را غرق در زندگی نمایشی، روابط عاطفی فیک و غیرواقعی و ارزشهای غلط خود کنند. بنابراین جوانان ایرانی که آموزشهای لازم جهت الگو برداری مناسب را نه در محیط مدرسه و نه خانواده و اجتماع دیدهاند چنان جذب این الگوهای متظاهر میشوند که در زندگی واقعی به چیزی کمتر این زندگیهای نمایشی و فتوشاپ شده در اینستاگرام و یوتیوب و سایر شبکههای اجتماعی راضی نمیشوند.
وی ادامه داد: جشنهای عروسی لاکچری، خانهها و وسایل لوکس، کادوهای گران قیمت همه و همه صحنهای دلانگیز و رویایی از زندگی ستارههای فضای مجازی را به نمایش میگذارند که در واقعیت شاید ده درصد جوانان طبقه مرفه توانایی انجام آن را دارند، اما حالا با نفوذ در روان مخاطبین، به خواسته اکثر جوانان ایرانی تبدیل شده است. جوان وقتی میبیند که توانایی انجام جشن عروسی و خرید خانه و وسایل و کادو و… در حد این طبقه را ندارد به طور کلی ازدواج را کنار میگذارد.
این مشاور و زوج درمان ازدواج را یک رابطهی تعهدآور میداند، رابطهای که تعهد و مسؤولیتپذیری نقشی اساسی در آن ایفا میکند و هر گونه اختلال یا تنزل در آن سبب از بین رفتن کل ارتباط میشود.
ملاکی به عنوان یک مشاور و زوج درمان معتقد است تا زمانی که مشکلات اقتصادی حل نشود و جلوی رشد افسارگسیخته تاثیرات شبکههای اجتماعی و الگوهای فیک و نمایشی بر روان جمعی جامعه گرفته نشود نمیتوان امیدوار به حل مسئله ازدواج بود.
متاسفانه جامعه ایرانی آموزشهای لازم جهت برخورد با پدیدههای مخرب موجود در شبکههای اجتماعی را ندیده و یک نوع فرهنگ به شدت مصرفی و نمایش گونه در جامعه با سرعت در حال رواج است که در آن فرد با مقایسه زندگی خود با ظاهر زندگی دیگران، دچار سرخوردگی و احساس شکست میشود و توانایی خود برای شروع زندگی مشترک و فرزندآوری را از دست میدهد.
